LSD is wereldwijd de afkorting van het Duitse Lysergsäurediethylamid — in het Nederlands lysergeenzuurdi-ethylamide — én staat in Nederland ook voor Luisteren, Samenvatten en Doorvragen

Beide kunnen geestverruimend zijn. De eerste is een chemische stof. De tweede is een proces dat vaak wordt gebruikt tijdens communicatietrainingen op de werkvloer. Over die tweede gaat deze pagina.

Ik heb echter gemerkt dat LSD wat te kort door de bocht is. Ik beschouw luisteren als een proces dat vooral is gericht op waarnemen, zodat een gesprek kan ontstaan waar alle betrokkenen iets aan hebben en iets mee kunnen doen.

Dat leidde tot VLVS&D.

De eerste V staat voor Voelen. Ik stel mijzelf open en laat toe wat ik op dat moment denk en voel. Daardoor kan ik mijn aandacht vervolgens beter richten op de ander of de groep. Ik kijk naar gezichten en houdingen, probeer oogcontact te maken en probeer te voelen en te handelen zoals dat onder co-creatie is beschreven.

De L staat voor meer dan luisteren met mijn oren en hersenen. Luisteren borduurt voort op voelen en blijven waarnemen. Samen vormt dat de basis voor co-creatie. Tijdens het luisteren spelen namelijk veel meer signalen en zintuigen een rol. Als luisteraar is het de kunst vooral stil te blijven en mijn aandacht volledig te richten op wat ik hoor, zie, voel, aanraak, ruik en proef. Mogelijk spelen ook andere vormen van waarneming mee, waarvan nog niet vaststaat of en hoe deze bestaan.

De tweede V staat voor Vragen. Dat is een eerste vorm van doen waarmee ik de ander direct bij het proces probeer te betrekken.

Die vragen zijn nodig voordat ik kan overgaan tot een volgende vorm van doen: samenvatten.

Soms worden woorden gebruikt die ik niet ken. Soms vraag ik mij af wat iemand precies bedoelt. Wanneer diegene is uitgesproken, vraag ik bijvoorbeeld:

“Wat bedoel jij met …?”

Ik vraag naar de betekenis of om verdere verheldering, totdat ik de indruk heb dat ik kan samenvatten.

De S staat voor Samenvatten. Ik koppel terug wat ik denk dat inhoudelijk met mij is gedeeld. De ander kan vervolgens aanvullen, corrigeren of bevestigen.

De D staat voor Doorvragen. Vanaf dat moment kan een dialoog ontstaan waarin we de inhoud verder onderzoeken en verhelderen. Ik blijf erop letten dat het een dialoog blijft en dat ook een scherp gesprek niet ontaardt in een debat waarin het vooral nog om gelijk krijgen gaat.

Aannames zijn vrijwel onontkoombaar. Mij bewust worden van mijn aannames en ze vervolgens verifiëren, beschouw ik als een gezonde keuze.

Dat verifiëren doe ik door vragen te stellen.

Mijn algemene context van VLVS&D

waarnemen: afwisselend in- en uitzoomen met VLVS&D: Voelen, Luisteren, Vragen, Samenvatten en Doorvragen;

divergeren: meerdere mogelijkheden vinden en onderzoeken;

convergeren: vaststellen wat een grote kans heeft effectief én haalbaar te zijn, met een geringe kans op negatieve gevolgen;

waarmaken: een ultieme vorm van doen waardoor iets in mijzelf en mijn omgeving verandert: handelen op basis van mijn persoonlijke levensfilosofie.

Afhankelijk van de situatie en de behoeften kan dit proces zich afspelen in een oogwenk of vele malen langer duren.